Thơ của đứa con làng Hiếu Lễ

By

 

Y Phương thư lời lẽ cứ như là tình nhân : Em nhớ bác như trăng nhớ suối. Như ngựa hoang nhớ thảo nguyên. Nói thế chả nhẽ người này đã quên bạn ? Thì đây không cần dow  ở đâu cả chỉ post những bài đã nhớ từ ngày xưa cũng đã tạm gợi về diện mạo thơ Y Phương rồi...Vậy là vẫn dai dẳng nhớ nhau đấy chứ. Chúc Y Phương một năm mới nhiều niềm vui. ..

            

EM - CƠN MƯA RÀO - NGỌN LỬA

Tặng K

Nhiều như nước suối
Nhớ em
Nhiều như lá hoa
Nhớ em
Em hiền lành
Chậm chạp
Em đội chum rượu đến với anh
Bằng đôi chân to khoẻ
Lách qua đau khổ
Đến với anh
Em mới nở cho anh một cô nàng đa cảm nữa
Ôi
Em
Cơn mưa rào
Ngọn lửa
Có em về
Anh mất dần thói xấu


More...

Cao Lan

By

 





Nhớ Lâm Quý

Cao Lan khát

Anh bổ hòn đá làm đôi

Lấy nước cho em tắm

Cao Lan rét

Đêm  sưởi bằng men rượu

Váy áo em nhuyếnh nhoáng bếp hồng


 Anh yêu Cao Lan

Như thể của riêng mình

Gối đầu lên Cao Lan những đêm rừng sốt rét

Chiến tranh ngày nào cũng có thể là ngày li biệt

Anh sống làm thơ và  trở về vì che chở của Cao Lan

Bây giờ anh đã đi xa

Thơ và Cao Lan ở lại

Tôi đứng ở đầu dốc Nái

Mùa xuân Cao Lan cờ lau trắng thẫn thờ
 

Tôi gặp Cao Lan là gặp Quý

Trong mỗi dáng người lận đận trên nương

 

     12.2009

More...

Quay phim Đại tướng

By


       Lần đầu tôi được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp vì công việc làm phim chân dung  đại tá Nghệ sĩ Nhân dân Tào Mạt nhà soạn chèo tài hoa của sân khấu  Việt Nam đương đại. Vì soạn giả Tào Mạt từng được Đại tướng mời cơm sau khi bộ ba tác phẩm sân khấu Bài ca giữ nước của ông  ra đời chúng tôi mong muốn có đôi lời của  nguyên Tổng tư lệnh  về nhân vật chính trong phim nên đã gõ cửa nói nhỏ với chị Hà sắp xếp chương trình. Bấy giờ Đại tướng đang dành nhiều thời giờ cho việc viết bộ sách về chiến thắng  Điện Biên phủ vì thế chúng tôi nghĩ phải ngồi chờ khi nào  Đại tướng ra  khỏi bàn viết mới có thể tiếp cận. Nhưng mọi việc không cách rách đến vậy. Có lẽ chúng tôi không ý tứ nói ồn ào ở hiên nhà nên Đại tướng chủ động bước ra. Ông thấy chúng tôi lỉnh kỉnh  mang vác máy móc nên vui vẻ  chủ động đến gần thân mật nói:...

More...

can gián hai chiều

By

 

    Ngụy Vũ vương là người giỏi giang nổi tiếng thời Chiến quốc nhưng tự đắc kiêu ngạo cho rằng quần thần không ai bằng mình. Mỗi khi Ngụy Vũ mưu tính điều gì truyền cho quần thần xong mặt mày hớn hở vì bề tôi chỉ nhất nhất nghe theo có "nghị sự" thì cũng chỉ để "quán triệt" chứ không ai  "phủ quyết". Nhiều lần tướng quân Ngô Khởi thấy vậy liền nghĩ kế can gián Đại vương......

More...

Những người cuối cùng

By

 

    1
    Một vài năm nay đi thực tế sáng tác ở vùng dân tộc miền núi vùng sâu vùng xa tôi thường được anh em làm công tác văn hóa ở cơ sở giới thiệu gặp những người... cuối cùng.   Đến cao nguyên Đồng Văn ông Vàng Chứ Dính Trưởng phòng Văn hoá -Thể thao-Du lịch huyện nói với chúng tôi chợ Đồng Văn ngày xưa người xuống chợ không chỉ mua bán mà để múa hát đánh quay ném quả pao và uống rượu mừng kết bạn còn bây giờ chỉ mua và bán uống rượu thôi. Đồng Văn Mèo Vạc là quê hương người Hmông nhưng cả hai huyện cực bắc chỉ  có ông Giàng Lũng Sài là biết chơi các nhạc cụ của người Hmông thuộc những bài hát của người Hmông. Người Hmông có 360 điệu hát riêng hát trong đám hiếu bài Phát đường cho người chết  có trăm điệu nhưng cả vùng tìm không ra người hát được vài điệu... Năm nay cụ Sài đã yếu không còn đi thổi khèn được nữa. Các anh nên gặp cụ kẻo lỡ ra cụ mang tiếng khèn về với tổ tiên là hết......


More...

Thơ mùa thu của thi sĩ Hoàng Quý

By

     Bão số 9 vừa tan Hà Nội lại vào những ngày nóng như  đầu hè mặc dù Trung thu đã qua từ mươi ngày trước.  Nhưng mùa thu đâu chỉ trông vào mưa nắng   mà còn ở cây cỏ ở lòng người. Vẫn nắng đổ lửa đấy mà hàng cây cơm nguội mạn Quảng Bá lá se sắt nhỏ lăn tăn lơ ngơ  khoắng lên trời đã nhạt bớt màu xanh báo thu Hà Nội đến rồi đấy người ơi. Hoàng Quý đang ở xa Tây hồ ngót hai ngàn cây số nơi quanh năm  nắng gió chan chứa   vậy mà vừa chớm đến thời điểm Hữu Thỉnh từng nhìn thấy những  đám mây mùa hạ/ vắt nửa mình sang thu   thi sĩ đã nôn nao với thu Hà Nội rồi hào phóng gửi cho hadinhcan. vnweblogs.com - cái quán lá phong phanh miền Trung du mười ba thi phẩm da diết thu để chia sẻ cùng bạn hữu.
     Sau Ngẫu hứng qua Mường một số bạn muốn biết vài dòng trích ngang về Hoàng Quý. Chơi với thi sĩ đã lâu từng có những khi bia rượu tưng bừng đọc cho nhau nghe cả một trường ca vậy mà khi cần kể về phía sau thơ tôi cũng chỉ được mấy dòng sơ sơ này. Nói thế bởi thi  sĩ Hoàng Quý còn nhiều điều để kể...  

More...

Ngẫu hứng qua Mường

By

  Thơ Hoàng Quý    

    

      Nhà thơ Hoàng Quý gửi Email cho tôi bảo đêm  qua ông lang thang trên Blogs Hà Đình Cẩn kêu ối giời ôi vì đọc cái phần biên khảo  văn hóa Mường văn hóa  H.mông. Ông thấy lâu đài văn hóa của Mường Hmông bề thế cao sừng sững và đẹp quá còn che rợp cho con cháu dài lâu cả về tài hoa và tấm lòng nhân ái. Thế là Hoàng Quý xin gửi Ngẫu hứng qua Mường kèm lời tự bạch khiêm nhường xin trú nhờ ở mái hiên Mường mong được hưởng cái rợp mát của ông bà...          

                              

                            Ngẫu hứng qua Mường

                        1. Một năm Hội Tú Mường (1) chỉ có một lần

                            Một năm anh ơi nhớ mà đến chơi với em với hội !

                            No xôi no thịt rồi thì cứ chơi liền liền đi

                            Trên đầu lắc lư con ma rượu rồi có đứa trốn ra nương

                                                              hai đứa khéo mà thành một đứa !

                            Ơ ! Cái Hội Tú Mường là chiếc cầu bẳng từ nhà anh sang nhà em

                            Đừng run cái chân trèo cầu đừng ngại rát cái vai bỏng cái lưng

                                                                                                     cõng em về làm vợ

                            Đây này cái má em nó đang cháy vì ống sáo ai thổi

                            Đây này cái ngực em nó nảy phập phồng bởi tiếng đàn ai réo

                                 CẦU ÔNG VUA TRỜI MÃI CHO BÔNG LÚA CON TO BẰNG CÁI VÒI HÁI

                                                       BÔNG LÚA CÁI TO BẰNG CÁI ĐUÔI CON TRÂU CON    

                                                                              LỢN LỚN  BẰNG CON VOI NHỠ... (2)

                            Để anh làm cỗ đón em về làm vợ

                            Có dám yêu thì trèo cầu sang ngay đi

                            Có gan lấy cược cho pố mế em xâu bạc trắng !

                        2. Em ơi ! Một năm Hội Tú Mường chỉ có một lần

                            Một năm em ơi nhớ mà về đây chơi với anh với hội.

                            Ơ này làm sao em cứ giữ chặt ngón tay anh bấm cái lỗ sáo

                                                                                        trên núm ngực em đấy

                            Ơ ! Cái đầu anh con ma rượu nó vặt đi đâu mất rồi

                            Chỉ còn cái nửa dưới người anh run run thôi em ơi

                            Đã thích nhau thì cứ gì đến hội mới trèo cầu đi cõng vợ ?

                            Không có cầu thích thì anh lội ào qua thác lũ tìm em !

                                 CẦU ÔNG VUA TRỜI MÃI CHO BÔNG LÚA CON TO BẰNG CÁI VÒI HÁI

                                                                 BÔNG LÚA CÁI TO BẰNG CÁI ĐUÔI CON TRÂU CON

                                                                                        LỢN LỚN BẰNG CON VOI NHỠ...

                                  Cho pố mế em được đón cái thằng rể hiền đầu đội cỗ

                                                                                                     chỉ toàn có tóc !

                            Chẳng có bạc cược cho pố mế thì anh lên sàn tìm em anh lấy cắp

                            Em có về với anh không em ơi em ơi

                            Em mà không về cái lưng cõng em nó rát giọt mồ hôi nó khóc !

                        3. Em ơi! Cái bụng anh thèm nói lời yêu mà sao không

                                                                                                       nhìn thấy em đâu !

                            Cái ruột cái gan anh đang gào hoài hơi trên ống sáo

                            Có thích nhau thì mới đi tìm nhau

                            Sao không thấy mùa này em về chơi hội ?

                            Em để cho dây đàn anh thiếu nốt vợ nốt chồng

                            Hay là em chê anh ?

                            Em chê anh thì cứ nói với nhau một lời

                            Cứ nói với nhau một lời...

                        4. Con săn (3) có ngoan bắt nhiều thú cho chủ làm canh

                            Con chim mi con chim khiếu tốt sợ Mường buồn biết hót

                                                                                      cho Mường vui rộn rã

                            Con chim sáo hay không quên bà chủ nhà

                            Cây lúa trổ bông nặng bông to là biết thương cái giọt mồ hôi

                                                                                            người đi nương đốt rẫy

                            Ô ! Cái Mường mình vui là bởi có nhiều mùa hội

                            Nên cái tụi trẻ con lúc no trong ruột rồi nó nhảy chân chim !

                        5. Cái váy đứa con gái nhớ yêu ai mà đan xéo rối cái đường thêu

                            Quả xà tích (4) nhớ ai mà pung pinh réo

                            Đứa trai bản tốt biết nhớ Mường khi xa

                            Đứa gái bản tốt biết chờ chồng cạn con mắt khóc

                            Cái đuống mày đâm cái ống mày trỗ (5)

                            Là tao nhớ Mường là Mường nhớ tao !

                            Cái nhớ luôn mồm kêu tửng tưng trên dây đàn cò-ke (6)

                              Cái yêu rộn ràng rên tỉ ti trong ống sáo

                            Là tao nhớ mày nhớ Mường lắm đấy !

                        6. Ô ! Cái Mường mình ơi cái Mường ta ơi

                            Ta yêu Mường vì pố mế  sinh ra ta ở đó

                                          Pố mế già pố mế về núi

                             Pố mế về núi có nhớ Mường có nhớ đàn con !

                            Ta lớn phổng lớn phang như cây măng vầu đốt mập

                                                                               là vì được làng chăm

                            Ta có cái nghĩ khôn là do sự bảo ban của người già tóc bạc

                            Ô cái Mường của ta ! Cái Mường của ta !

                            Ta yêu mày như hòn đá lở rồi vẫn còn vết vỡ trong ruột núi !

                        7. Như con nai lạc bày ngơ ngác giữa rừng hoang

                            Ta đi tìm cái hang của ta như con nai đi tìm mầm cây đắng

                            Ta không còn cha ta không còn mẹ

                            Ta không có ruộng nương không có chiêng đồng...

                            Nếu ta đã ngàn ngày trôi như chiếc lá

                            Thì lá ơi xin hãy dừng chân !

                        8. Ô Mường ta ở đâu cha ta ở đâu

                            Mẹ ta anh chị ta ở đâu

                            Ta đang đói hơn con ma đói khát hơn con ma khát

                            Cái đầu ta nhớ cái tim ta đau !

                               Ta như ngọn măng mới nhô con hổ đạp gẫy

                            Ta như qủa ớt vỏ đẹp nhưng trong ruột cay

                            Ô Mường ta ở đâu ? Cha mẹ anh chị ta ở đâu

                            Để tim ta buốt để đầu ta đau !...

                        9. Con chim có đôi có lứa dám bay cao bay xa

                            Con cá có đôi có cặp tung tăng bơi lượn

                            Con nai ngác ngơ có đôi có lứa không sợ thung sâu và thú dữ

                            Ta và nàng yêu nhau sao khổ thế nàng ơi !

                            Đã cùng nhau tìm về nơi cuối đất nơi cùng trời

                            Ta đã biết cái bụng nàng yêu ta

                            Biết cái điều bao tháng năm quả tim nàng bối rối !

                            Cầu trời cho hai ta hóa thành hòn đá lặng câm không biết nói !

                            Sáo hãy nói với nàng lòng yêu của ta

                            Hãy hát với nàng tình yêu của ta!...

1982      ________________

 (1) Hội Tú Mường : còn có tên là Hội Xuân. Đây là một loại hội rất lớn của  đồng bào  Mường kéo dài từ tết âm lịch đến 10 tháng giêng.Trong mùa hội trai gái có tục  tìm hiểu nhau qua các hình thức hát giao duyên gần giống với cách thức tỏ tình trong phong tục ở chợ tình của người H mông                      

(2) Lời trong bài Mo dài "Đẻ đất đẻ nước ".

(3) Con săn : con chó - một cách gọi của người Mường

(4) Xà tích : một loại trang sức

More...

Thơ của nhà thơ trẻ Trịnh Sơn

By

 

      Nhà thơ Hoàng Quý lục lọi mấy ngày ở Bà Rịa Vũng Tàu rồi cũng tìm được Trinh Sơn. Quý gọi điện cho tôi tả anh bạn trẻ  người mỏng dáng trúc có chòm râu mắt khi nào cũng mờ xa cử chỉ mềm mại và lịch lãm...  Hoàng Quý Email cho tôi một chùm của Trịnh Sơn vào tầm 9 h tối. Thơ của  anh bạn trẻ Trịnh Sơn hay . Nó buồn nhưng là buồn thật chứ không giả buồn để tân trang cho thơ. Nó giàu cảm xúc. Những gì sống với Sơn thì Sơn đều có thể thành thơ. Cách viết thì khoáng đạt cởi mở không tỉ mỉ đắn đo ngẫm ngợi như cánh già. Đọc Sơn thú vị lắm thơ cứ nóng như phóng sự về đời sống mà  mà lại là thơ thơ đích thực.

    Tôi đọc dù mới chỉ một chùm bài này thôi đã thấy Trịnh Sơn đủ một bản trích ngang tác phẩm để ra nhập đội ngũ những nhà thơ trẻ mà anh là những người tiên phong vì thơ chứ không phải do gào thét mà có. Vì Trịnh Sơn còn mới mẻ với bạn đọc   còn lặng tăm trong làng thơ trẻ vốn lâu nay rất nổi tiếng với trình diễn sắp đặt kèm theo lập ngôn vì thế tôi chỉ xin gửi Trịnh Sơn đến với các bạn đọc để chính bạn đọc mới thật sự là các Thánh Thán mà Sơn chờ đợi...    

More...

CÓ MỘT CUỘC VUỌT NGỤC TÙ PHÚ QUỐC BẰNG BINH VẬN

By

 

       Kính gửi anh Hà Đình Cẩn

     Tôi là Dương Hữu Lộc ở ấp An Lộc Thị xã An Thanh huyện Mỏ Cày tỉnh Bến Tre năm nay 86 tuổi nguyên là cán bộ chính trị năm 1945  ở lại miền Nam hoạt động công khai ở Trà Vinh sau bị địch bố ráp bắt đưa ra giam ở nhà tù Phú Quốc.  Vừa qua trên hai số tạp chí Hồn Việt  tháng tám tháng 9 tôi có  đọc bài Những cuộc vượt ngục tù Phú Quốc của anh làm tôi nhớ lại những năm tháng còn trẻ sống ở cái đại ngục trần gian đó và vượt ngục một cuộc vượt ngục ít người biết ít được kể lại chưa thấy được ghi trong sử sách viết về nhà giam Cây Dừa. Đọc bài Những cuộc vượt ngục tù Phú Phú Quốc của anh  tôi biết có thể  tác giả của bài viết chắc cũng chưa từng nghe thấy cuộc vượt ngục kỳ lạ của chúng tôi - cuộc vượt ngục thắng lợi bằng binh vận. Vì thế dù đã cao tuổi tôi cố nhớ lại   cung cấp thêm tài liệu cho anh về cuộc vượt ngục của 11 anh em chúng tôi từ những năm đầu của chính quyền Sài Gòn năm 1955. ...

More...

Từng hạt cát Trường Sa

By

 

    Thư gửi bác Trần Nhương.    

    Tôi đi thực tế ở Tây Nguyên chiều ra phố uống càphê Buôn Mê vào mạng đọc được thư bác mừng quá đang hiu hiu một mình lại có bạn ở bên. Hôm qua đứng ở vùng đỉnh này nhìn về phía biển tôi có cảm giác áy náy như bác rằng xuống hết núi là gặp biển ở nơi xanh xa kia rồi đi nữa là gặp Trường Sa. Đất nước bao đời  giữ cái cửa mở thông ra thế giới ấy là ông bà ta nhìn xa trông rộng lắm. Thời cụ  Phan Huy Chú chỉ đi bộ cưỡi ngựa và đi thuyền mà Đại nam nhất thống toàn đồ cụ vẽ  không bỏ sót  những cái chấm đảo Hoàng Sa Trường Sa giữa nuôn ngàn sóng gió và bão tố....

More...